An toàn thi công ETFE: Rủi ro làm việc trên cao và biện pháp kiểm soát

An toàn thi công ETFE cần được lập kế hoạch riêng cho từng công trình. Các rủi ro chính gồm làm việc trên cao, mép hở, tác động của gió lên tấm màng nhẹ, nâng chuyển, vật rơi và khả năng cứu nạn khi người lao động đang dùng hệ chống rơi.

Ưu tiên kiểm soát theo thứ bậc

Biện pháp tốt nhất là loại bỏ hoặc giảm thời gian làm việc trên cao bằng cách gia công, kiểm tra và lắp ráp tối đa ở mặt đất. Khi vẫn phải làm việc trên cao, ưu tiên bảo vệ tập thể như sàn thao tác, lan can và lưới phù hợp trước khi phụ thuộc vào phương tiện bảo vệ cá nhân. Hệ hạn chế tiếp cận mép thường được ưu tiên hơn hệ hãm rơi vì ngăn người lao động đi vào vùng có thể ngã.

Các rủi ro đặc thù cần đưa vào biện pháp thi công

• Mép hở và ô mở: nhận diện trên bản vẽ và tại hiện trường, lắp rào chắn hoặc che đậy có kiểm soát.
• Bề mặt màng: không mặc định ETFE là bề mặt có thể đi lại. Đường tiếp cận, sàn thao tác và giới hạn tải phải theo thiết kế biện pháp.
• Gió và thời tiết: panel ETFE có diện tích lớn, trọng lượng nhẹ nên có thể tạo lực kéo bất ngờ. Tiêu chí dừng việc phải được kỹ sư và đội an toàn xác lập trong phương án đã duyệt dựa trên công việc, thiết bị và điều kiện công trường.
• Nâng chuyển: quy định điểm nâng, người ra tín hiệu, vùng cấm và trình tự tháo bao gói.
• Vật rơi: cố định dụng cụ, kiểm soát vật tư rời và thiết lập vùng loại trừ phía dưới.
• Điện và thiết bị khí: cô lập năng lượng trước đấu nối, thử hoặc bảo trì.

Dây cứu sinh và điểm neo không phải là toàn bộ giải pháp

Điểm neo, dây cứu sinh, thiết bị kết nối và dây đai phải là một hệ thống tương thích, được lựa chọn cho vị trí và khoảng rơi thực tế. Cần tính khoảng hở, hiệu ứng con lắc, khả năng tiếp cận và nguy cơ va vào kết cấu. Người dùng phải được huấn luyện và kiểm tra thiết bị trước ca theo quy trình dự án.

Một kế hoạch cứu nạn phải có trước khi bắt đầu; không thể chỉ dựa vào lực lượng bên ngoài. Kế hoạch cần xác định người chỉ huy, thiết bị cứu hộ, đường tiếp cận, liên lạc, sơ cứu và diễn tập phù hợp với tình huống có thể xảy ra.

Kiểm soát trước và trong ca làm việc

1. Rà soát bản vẽ, biện pháp, giấy phép và dự báo thời tiết.
2. Họp đầu ca, phân công người có năng lực và thống nhất tín hiệu liên lạc.
3. Kiểm tra sàn, lan can, điểm neo, dây cứu sinh, dụng cụ và thiết bị nâng.
4. Thiết lập vùng cấm phía dưới và kiểm soát người không phận sự.
5. Theo dõi điều kiện thay đổi; dừng việc khi vượt tiêu chí của biện pháp đã duyệt.
6. Ghi nhận sự cố, gần xảy ra sự cố và điều chỉnh phương án trước khi làm tiếp.

Tham khảo và phạm vi áp dụng

Hướng dẫn của HSE về an toàn thi công mái và lập kế hoạch làm việc trên cao nhấn mạnh yêu cầu về người có năng lực, biện pháp và kiểm soát thời tiết. Đây là nguồn tham khảo chung; dự án tại Việt Nam vẫn phải tuân thủ pháp luật, tiêu chuẩn, hồ sơ thiết kế và quy định an toàn được phê duyệt cho công trường.