Mái ETFE sân bay phải đồng thời phục vụ ba mục tiêu: đưa ánh sáng tự nhiên vào không gian lớn, chịu các điều kiện gió–mưa của địa điểm và duy trì vận hành liên tục. Vì nhà ga là hạ tầng hoạt động theo ca, mọi lựa chọn về màng, kết cấu, cấp khí, thoát nước và bảo trì cần được đánh giá dưới góc độ khả năng tiếp cận và phương án dự phòng.
Ánh sáng tự nhiên phải đi cùng kiểm soát chói và nhiệt
Không gian nhà ga có nhiều nhiệm vụ thị giác: đọc biển chỉ dẫn, kiểm tra giấy tờ, quan sát màn hình, di chuyển hành lý và làm việc liên tục. Một mái truyền sáng cao có thể giảm nhu cầu chiếu sáng ban ngày ở một số thời điểm, nhưng cũng có thể tạo chói, phản xạ trên màn hình hoặc tăng tải nhiệt nếu cấu hình màng không phù hợp.
Thiết kế cần phối hợp độ truyền sáng, mật độ và hướng frit, số lớp màng, chiều sâu mái, vùng che bóng và hệ chiếu sáng điện. Mô phỏng nên xem xét nhiều thời điểm trong năm và các vị trí người dùng thực tế, không chỉ một ảnh render ở điều kiện thuận lợi. Mục tiêu là giữ môi trường dễ đọc và ổn định, chứ không tối đa hóa ánh sáng vào nhà ga.
Tải gió phải được chuyển thành yêu cầu hệ thống
Nhà ga thường có mặt bằng dài, cao độ lớn và nhiều vùng mép, góc hoặc khe tiếp giáp. Phân bố áp lực gió trên mái không đồng đều; hình học cong, công trình lân cận và địa hình có thể làm thay đổi vùng hút–đẩy. Hồ sơ phải xác định số liệu điều kiện tự nhiên theo địa điểm, tiêu chuẩn tải trọng áp dụng và cách chuyển tải qua film, kẹp biên, khung phụ đến kết cấu chính.
QCVN 02:2022/BXD hiện vẫn là cơ sở dữ liệu điều kiện tự nhiên được Bộ Xây dựng hướng dẫn áp dụng, trong khi nội dung sửa đổi đang được lấy ý kiến trong năm 2026. Vì vậy, nhóm thiết kế cần ghi rõ phiên bản tài liệu, địa danh tham chiếu và ngày khóa dữ liệu; không dùng một vận tốc gió chung cho mọi sân bay hoặc mọi vùng trên mái.
- Kiểm tra vùng mép, góc, đỉnh và các thay đổi độ cong.
- Phối hợp chuyển vị của kết cấu chính với khả năng làm việc của màng và chi tiết kẹp.
- Xem xét trạng thái bất lợi khi một khoang khí giảm áp hoặc thiết bị cấp khí phải bảo trì.
- Đánh giá mưa do gió, điểm thấp, máng và khả năng tràn trong sự kiện cực đoan.
Vận hành liên tục thay đổi cách thiết kế hệ ETFE
Với hệ đệm khí, quạt, ống, van, cảm biến và điều khiển là một phần của mái. Thiết kế cần có cấu hình dự phòng phù hợp với phân tích rủi ro, nguồn điện dự phòng, cảnh báo đến đúng đơn vị vận hành và khả năng cô lập một khu vực để xử lý. Bảo trì không nên yêu cầu đóng một vùng nhà ga lớn nếu có thể tổ chức tiếp cận theo module.
| Tình huống | Thiết kế cần chuẩn bị | Dữ liệu bàn giao |
|---|---|---|
| Mất điện lưới | Ưu tiên tải, nguồn dự phòng, thời gian duy trì và trình tự phục hồi | Sơ đồ cấp điện, kịch bản và thời gian kiểm tra |
| Cảnh báo áp suất | Ngưỡng cảnh báo, phân vùng, kiểm tra rò và trách nhiệm phản hồi | I/O list, log, hướng dẫn xử lý |
| Mưa lớn/gió mạnh | Giám sát điểm thấp, thoát nước, giới hạn vận hành và kiểm tra sau sự kiện | Checklist thời tiết và biên bản kiểm tra |
| Bảo trì định kỳ | Lối tiếp cận, điểm neo, vùng cách ly và phụ tùng | Access plan, O&M và danh mục vật tư |
Các giao diện cần khóa trước khi phát hành hồ sơ
Phạm vi ETFE giao với kiến trúc, kết cấu, điện, điều khiển, BMS, thoát nước, chống sét, chiếu sáng, an toàn làm việc trên cao và vận hành sân bay. Mỗi giao diện cần một đầu mối thiết kế và tiêu chí nghiệm thu. Đặc biệt, vị trí cảm biến, tuyến ống khí, tủ điều khiển và lối tiếp cận không nên được bổ sung muộn sau khi kiến trúc đã khóa trần và mái.
Đối với khu vực gần đường cất hạ cánh hoặc vùng quan sát của kiểm soát không lưu, phương án bề mặt và chiếu sáng còn cần được rà theo yêu cầu của cơ quan chuyên ngành và dự án. Bài viết này nêu khung phối hợp kỹ thuật, không thay thế việc thẩm tra theo hồ sơ sân bay cụ thể.
Bộ dữ liệu nên gửi khi bắt đầu trao đổi phương án
- Mặt bằng, mặt cắt, cao độ và nhịp kết cấu dự kiến.
- Địa điểm, dữ liệu gió–mưa và tiêu chuẩn dự án.
- Mục tiêu daylight, kiểm soát chói, nhiệt và chiếu sáng ban đêm.
- Phân vùng vận hành, thời gian cho phép bảo trì và yêu cầu dự phòng.
- Phạm vi kết nối BMS, nguồn điện, thoát nước và an toàn tiếp cận.
Cần xây dựng đầu bài mái ETFE cho nhà ga? Gửi hồ sơ kiến trúc, kết cấu sơ bộ và yêu cầu vận hành để Toàn Phát hỗ trợ xác định cấu hình hệ, phạm vi mô phỏng và các giao diện cần khóa trước thiết kế kỹ thuật.
